Bijbels genieten in het juiste perspectief

Categorieën: 

Op 3 februari jl. dachten we tijdens een bijbelstudieavond na over Prediker 9:1-10 en Filippenzen 4:1-7. In deze blog deel ik wat gedachten over dit gedeelte.

Eerlijk beginnen:

Ons sterven: Niet echt iets waar we dagelijks met vreugde aan denken. Voor velen ook niet echt iets waar ze dagelijks mee bezig zijn.
Toch confronteert de Prediker ons ermee. Hij zegt het klip en klaar: "en daarna gaan zij naar de doden". Om eraan toe te voegen: Een levende weet tenminste nog dat hij eenmaal sterven zal, in tegenstelling tot de doden, die weten helemaal niets. Hij maakt er zelfs een wat bijzondere vergelijking bij, over een levende hond die beter af is dan een dode leeuw.
In dit gedeelte komt heel nadrukkelijk de tegenstelling tussen de dood en het leven naar voren. Over beiden doet de Prediker krachtige uitspraken.
De Prediker is zich bewust van zijn sterfelijkheid en het feit dat het sterven een grote verandering / tegenstelling bloot legt.

Nadenken over je eigen sterven:

Een paar jaar geleden werd ik verras door iemand die, toen er een gedeelte uit de bijbel werd voorgelezen, ineens zei: Dat is de tekst die op mijn rouwkaart komt te staan. Dit kwam op mij nogal confronterend over. Toch heb ik hierover ook veel nagedacht: Welk getuigenis wil ik nalaten, en waarin komt dat tot uitdrukking?

Ook veel andere bijbelschrijvers zijn zich bewust van hun sterfelijkheid. Maar juist het sterke besef hiervan, brengt hen tot iets anders. Mozes zegt in psalm90: Leer ons zo onze dagen tellen, opdat we een wijs hart verkrijgen. want het wordt snel afgesneden en wij vliegen heen. En in psalm 146 lees ik: Zijn geest gaat uit hem weg, hij keert terug tot zijn aardbodem; op die dag vergaan zijn plannen. Een berijming zingt het als volgt: Ligt niet alles wat hij wil / met zijn laatste adem stil?

Je kunt zeggen wat je wilt, maar Prediker maakt het niet mooier dan het is. Het is niet bepaald een eenzijdig verhaal wat hij schetst. En juist daarom richt hij onze blik op iets anders: Denk aan je sterfdag, wees je ervan bewust. Dat "gedenk te sterven" is iets wat de joden elk jaar lezen tijdens het loofhuttenfeest. En met het oog daarop doet Prediker aanbevelingen die het waard zijn om ter harte te nemen!

Genieten:

Een vertaling zegt: Eet je brood met vreugde, drink je wijn met een vrolijk hart, want allang heeft God in je daden behagen.
Is het dan echt niet meer dan 'pluk de dag' wat de klok slaat? Wij calvinisten fronsen al snel de wenkbrauwen bij die uitdrukking. Dat eten en drinken en vrolijk zijn, want morgen sterven we, dat is natuurlijk iets voor de hedonisten van tegenwoordig.

Prediker verankert zijn oproep om te genieten echter op een bijzondere manier, namelijk in de hemel: Vers 7 kun je ook lezen als: God geniet ervan, als wij kunnen genieten! ‘Hij heeft er al lang behagen in’. Vers 7 is namelijk de enige plaats in dit hoofdstuk waar nadrukkelijk de naam van God valt. En dan komen we toch bij Filippenzen 4 uit: Als je je verblijdt, doe dat dan niet altijd, maar altijd in de Heere. Genieten met en van God, zogezegd. En dan blijkt dat we te beklagen zijn als we niet dankbaar genieten van wat God ons geeft. Want God ging ons daarin al voor. In Genesis 1 lezen we immers dat God zag dat het goed was? Genieten, dat is dus leven bij Zijn hand, en uit Zijn hart. Dat je de dingen in de goede verhouding ziet en zet, niet met de zweep erover, maar met voor ogen wat Hem ooit voor ogen stond.

Vers 8 zegt:
8 Laat uw kleding te allen tijde wit zijn en laat op uw hoofd geen olie ontbreken.

witte kleren zijn vooral schone, gewassen kleren. Bij ons kan dan de wasmachine wekelijks een paar maal draaien, in de tijd van de bijbel waste je je kleren alleen bij zeer bijzondere gelegenheden, want het was in die tijd een hele operatie. Zo klinkt het gebod om de kleren te wassen op de dag vóór de verbondsluiting bij de berg: alleen ‘rein’ kan God tegemoet getreden worden. Gereinigd van buiten én van binnen. Want die twee weerspiegelen elkaar…
En wat te denken van het Joodse gebruik om huis en haard te reinigen voorafgaand aan het paasfeest. In alles dus teken van een nieuw begin. Een nieuwe schepping. Een Hooglied van vreugde. En dat niet eenmaal per jaar, maar elke dag. Je zegt, hoe doe ik dat dan, bijbels genieten? Misschien gewoon eens een half uurtje langer aan tafel zitten? Eens iemand die alleen is in je overvloed laten delen? Een dag in Israël begint na zonsondergang. Met achterover leunen, een maaltijd gebruiken.

Maar de praktijk dan?

dorens, distels, zweet langs je hoofd, bonje in je familie, gebroken verhoudingen Regelmatig een ontploffing in je gezin, Het is allemaal waar.
En toch... leven we zomaar voorbij de overvloed. Regent het een keer 's morgens, lopen we met een chagrijnig gezicht. En dat ondanks een mooi huis, een lieve echtgenoot, een baan, elke dag genoeg te eten. Soms moet je jezelf even onder handen nemen. En als je met God wil leven, weet dan dat ook aan ons genieten een hoge prijskaart hangt. Een schuldbrief. Wie dat beseft, buigt het hoofd. Want, zo las ik ergens: Jezus heb ik nooit zien chagrijnen.

Reactie toevoegen